| Tylko określona liczba wypowiedzeń umów o pracę uzasadnia zastosowanie przepisów o zwolnieniach grupowych |
|
Alicja Połczyńska-Łagoda Tylko określona liczba wypowiedzeń umów o pracę uzasadnia zastosowanie przepisów o zwolnieniach grupowych, Gazeta Prawna nr 5 (2381) z 08-01-2009 Obecnie uwaga pracodawców dość powszechnie skupia się na problematyce ograniczenia zatrudnienia. O ile dokonywanie redukcji zatrudnienia z przyczyn nie leżących po stronie pracownika u pracodawców zatrudniających do 20 pracowników odbywa się w oparciu o ogólne regulacje kodeksu pracy, o tyle u pracodawców zatrudniających co najmniej 20 pracowników zastosowanie znajdują postanowienia ustawy z dn. 13 marca 2003r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U.z 2003 r. nr 90 poz. 844 z późn.zm.).
Jeżeli w okresie nieprzekraczającym 30 dni zwolnienie z przyczyn niedotyczących pracowników obejmuje 10 pracowników, gdy pracodawca zatrudnia mniej niż 100 pracowników; 10% pracowników, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 100, jednakże mniej niż 300 pracowników; 30 pracowników, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 300 lub więcej pracowników ma zastosowanie pełna regulacja ustawowa, natomiast w razie zwolnienia w tym okresie mniejszej liczby pracowników ustawa ma tylko częściowe zastosowanie. Ze względu na fakt, że z reguły grupowe zwolnienia dotyczą w większości pracowników zatrudnionych w ramach umów zawartych na czas nieokreślony, których zasadność i tryb rozwiązywania poddane są szczegółowej sądowej kontroli - kluczowe znaczenie dla pracodawcy ma prawidłowe zastosowanie przepisów omawianej ustawy, aby dokonane wypowiedzenia były skuteczne i nie rodziły roszczeń pracowniczych.
Podkreślenia wymaga, że omawiana regulacja ustawowa nie jest łatwa do stosowania w praktyce i wymaga od pracodawców dużej staranności. Począwszy od art. 1 ustawy napotykamy pierwsze trudności interpretacyjne, albowiem istotne znaczenie praktyczne ma ustalenie ilości pracowników objętych zwolnieniami w 30 dniowym okresie, w którym dokonywane są przedmiotowe zwolnienia. Oznaczenia 30 dniowego okresu wymaganego ustawą należy dokonać bardzo precyzyjnie ? może on rozpocząć się w dowolnym dniu miesiąca, albowiem o jego rozpoczęciu mogą stanowić różne zdarzenia prawne. Może być to data pierwszego wypowiedzenia lub porozumienia stron rozwiązującego stosunek pracy, ale może być to również data ustalona w porozumieniu zawieranym przez pracodawcę ze związkami zawodowymi, czy ewentualnie wskazana w regulaminie zwolnień grupowych wydawanym przez pracodawcę. Nie pomijamy kwestii, że pierwsze wypowiedzenie lub porozumienie rozwiązujące rozpoczyna bieg 30 dniowego okresu, jeśli termin rozpoczęcia nie został wskazany w żródłach prawa jakimi są porozumienia lub regulaminy dotyczące grupowego zwolnienia. Pamiętać trzeba, że omawiana data jest wiążąca zarówno dla pracodawcy, jak i sądów oceniających zachowanie terminu dokonania zwolnień grupowych. Nie należy zapominać, że dla prawidłowości procedury zwolnień grupowych i dochowania 30 dniowego okresu zwolnień wymaganego ustawą istotna jest liczba skutecznie doręczonych pracownikom wypowiedzeń, wypowiedzeń zmieniających lub zawartych porozumień stron o rozwiązaniu stosunku pracy (z zastrzeżeniem, iż porozumień jest nie mniej 5). Przy czym ustawodawcy nie chodziło o upływ wypowiedzenia w 30 dniowym okresie, lecz moment doręczenia wypowiedzenia lub zawarcia porozumienia stron. Dopiero, jeżeli liczba dokonanych w 30 dniowym okresie wypowiedzeń, wypowiedzeń zmieniających, czy zawartych porozumień będzie zgodna z limitem przewidzianym w ustawie dla danego pracodawcy oraz liczbą wskazaną przez pracodawcę w wystąpieniach do związków zawodowych i urzędu pracy możemy mówić o zgodności z prawem dokonywanych zwolnień grupowych. Należy podkreślić, iż skutek nie wręczenia odpowiedniej ilości wypowiedzeń, czy nie zawarcia porozumień we wspomnianym okresie jest rygorystyczny dla pracodawcy, albowiem powoduje zmianę kwalifikacji zwolnień ze zwolnień grupowych na zwolnienia indywidualne. Konsekwencją zmiany kwalifikacji na zwolnienia indywidualne jest z reguły naruszenie przez pracodawcę postanowień kodeksu pracy regulujących wypowiadanie umów o pracę (w szczególności naruszenie art.38 kodeksu pracy) i wadliwość dokonanych wypowiedzeń, co stanowi przesłankę ewentualnego przywrócenia pracowników do pracy, czy zasądzenia odszkodowania przez sądy pracy.
|
